Prof. Vincent Icke, hoogleraar theoretische sterrenkunde aan de Universiteit Leiden:

Voor de tekst van zijn lezing, klikt u hier (PDF).

Renate Tromp, journaliste en blogger op scrubthemind.nl:

Haar verhaal:

Het is november 2004, twee weken na de moord op Theo van Gogh. Om half zes ’s ochtend gaat drie keer indringend de bel. Voor de deur staan drie politie-auto’s en zes agenten. Eén van hen zegt: ‘Schrik niet, er is niks ergs gebeurd. Doet u open.’ Als mijn vriend Bas naar beneden loopt, schiet ik haastig een joggingbroek aan.
Voor ondergoed is geen tijd; ik ben geschrokken en nieuwsgierig. Terwijl ik me bij Bas voeg, zegt de agent tot mijn stomme verbazing: ‘We komen voor mevrouw Tromp.’ Huh?!

Misschien denkt u: ik zou een lachkick krijgen op zo’n moment. Ik kan u verzekeren, ik kreeg ‘m niet en ik ben best in voor een geintje. Het was zo onwerkelijk, zo bedreigend, zo beangstigend. Terwijl ik op de voet gevolgd door een agent boven nog snel een vest haal en vervolgens mijn jas aantrek, hoort Bas een deel van de reden.
Uw vriendin heeft iemand bedreigd. Via de computer: dat is niet zo slim van haar. Ik hoor dit niet en word naar buiten ‘begeleid’. Terwijl ik achterin de politie-auto stap komt toch even de eigenwijze Renate terug: ‘Lekker slim dat u mijn jas niet heeft doorzocht. Misschien heb ik wel een pistool in mijn jaszak zitten?’ Stilte voorin.

Ik woon om de hoek van het politiebureau dus nog geen 5 minuten later zijn we op het bureau. Ik had geen tijd voor een ochtendplas en wil deze graag kwijt. ‘Mag ik even?’ ‘U kunt plassen op uw cel,’ is het volgende onvoorstelbare antwoord dat ik krijg. ‘Ja, dag’, probeer ik dapper. ‘Ik ga echt niet in een cel zitten. Wat is er mis met een goed gesprek waarin u mij vertelt wat er aan de hand is?’

Het wordt me langzaam duidelijk. Ik heb niets meer in te brengen. Mijn sterke wil is niets waard bij mensen met blauwe uniformen, strenge gezichtsuitdrukkingen en diverse attributen aan hun broekriem waarmee ze mijn situatie elk moment kunnen verergeren. Dus haal ik braaf het touwtje uit mijn joggingbroek en laarzen als ze me dat vragen en stap een meurende cel binnen.

Al snel merk ik dat het vogeltje dat men vandaag moest vangen wel redelijk uitzonderlijk is. Nadat de deur van de cel achter mij in het slot is gegaan, komen er wel 4 verschillende bewakers bij me ‘op visite’. De eerste probeer ik nog duidelijk te maken dat ik niks heb gedaan, me van geen enkel kwaad bewust ben. ‘Als je zo uit bed wordt gelicht dan zal je ongetwijfeld van iets heel ernstigs worden verdacht’, is zijn reactie. Een ander vertelt hij me dat ik om 11 uur ‘op transport’ zal gaan naar Hilversum. En nee, verder mag hij niets zeggen, nou ja, behalve dat het met bedreiging te maken heeft.

Bedreiging? Ik? Van wie? Ok, ik kan aardig uit de hoek komen, meestal erg grappig vind ik zelf. Maar zou iemand mij als bedreigend kunnen ervaren? En wat zullen ze wel niet voor bewijs hebben dat ze me zo oppakken? Ik kom er niet uit en nu het bezoek op mij is uitgekeken richt ik me alsnog op een paar oude Revu’s die in mijn cel liggen. Daarin stuit ik, hoe toevallig, op een verhaal over Nederlandse gevangenen in Thailand waar ze niet alleen moeten vrezen voor hun leven maar ook voor hun tenen die in de overvolle cellen door ratten dreigen te worden afgevreten. Dit relativeert mijn situatie enigszins en ik besluit m’n lot voorlopig maar even te accepteren. Als ik vanavond op mijn eigen bank wil zitten, bedenk ik, dan moet ik nu rustig blijven. En alles wat ik mee heb in dit leven inzetten.

Na 5 uur gevangenschap word ik inderdaad gehaald door de verantwoordelijke rechercheur uit Hilversum. Lopend naar het politiebusje probeer ik uit alle macht mijn joggingbroek op te houden; had ik nou toch maar een onderbroek aangedaan. Na een ijskoude autorit – mijn jas krijg ik niet meer – naar Hilversum waarin er totaal niet tegen me gesproken wordt, moet ik weer in de cel. Godverdegodver…weer geen verhoor. Weer geen verhaal. Na driekwartier gaat de deur open en komt er een man binnen die zich voorstelt als de Officier van Justitie. ‘Ben je voorbereid’, zegt ie. ‘Ik zou graag willen weten waarop, waarvan word ik beschuldigd?’ ‘Van doodsbedreiging van een bekende Nederlander via een mobiele telefoon….’ Pardon?! ‘Ik ben onschuldig en wil dat graag in een verhoor bewijzen.’ ‘Nou’, zegt de Officier, ‘dat maken we echt bijna nooit mee, hoor. Dat we iemand oppakken die onschuldig is.’

Het is inmiddels twee uur en ik mag mee voor verhoor. Ik kijk ernaar uit want nu ik weet dat het om een bekende Nederlander gaat, hoef ik niet meer aan mezelf te twijfelen. De rechercheur schuift me een papiertje toe met daarop een mobiel nummer met daarachter mijn naam en een oud adres. ‘Om dit nummer te verkrijgen, zegt ie triomfantelijk, heb je een identiteitsbewijs nodig. Via dit nummer is een doodsbedreiging gewapt aan een bekende Nederlander. En aangezien uw naam hier staat heeft u dat gedaan.’ Een perfect staaltje doelredenering. Ik maak hem duidelijk dat het nummer niet van mij is en vraag of hij bv mijn bankgegevens heeft gecheckt om uit te zoeken of ik inderdaad abonnementsgeld overmaak naar de betreffende provider. ‘Ja’, zegt ie. ‘Dat zou wat moois zijn, dat we zomaar in jouw bankgegevens zouden mogen kijken. Ik wou dat het mocht.’ Nee, iemand uit z’n bed lichten is veel minder een schending van je privacy, denk ik, maar ik houd m’n mond. In plaats daarvan opper ik dat iemand wellicht mijn identiteit misbruikt heeft. Aangezien mijn auto ooit is gestolen met daarin mijn paspoort. Daar had hij nog niet aan gedacht, zo lijkt het en opgelucht met deze mogelijke oplossing breekt hij het verhoor onmiddellijk af. Wel moet ik weer terug naar m’n cel, waar het malen direct weer begint.

Weer een uur later komt hij me halen en zegt op vriendelijke toon: Ik mag je van de Officier drie tot tien dagen vasthouden. Maar ik denk, gezien je uiterlijk en voorkomen, dat je het niet gedaan hebt. Bovendien klopt het dat je auto is gestolen dus identiteitsfraude is aannemelijk. Maar pas op, als ik erachter kom dat je gelogen hebt, weet ik je te vinden. Na deze bemoedigende woorden mag ik eindelijk weg. Naar buiten waar ik 11 lange, vieze, onzekere uren later in de armen val van Bas die samen met zijn broer op me staat te wachten. De onzekerheid over mijn welbevinden, de angst over de afloop en de woede over de behandeling hebben ook hem uitgeput.

De volgende dag belt de rechercheur me op: ik ben officieel verdachte af. Ook vertelt hij dat altijd onduidelijk zal blijven wie het wel deed. Wie mijn identiteit misbruikte. Excuses voor zijn brute optreden krijg ik niet. Tijdens het verhoor liet hij doorschemeren dat mijn zaak al drie maanden in z’n la lag. Maar hij geeft geen krimp als ik hem voor de voeten gooi dat die bekende Nederlander al die tijd niet veel veiliger is geweest. En dat het uiteindelijk alsnog oppakken bij mij het gevoel van machtsmisbruik opriep.

Natuurlijk wilde ik alsnog gerechtigheid. Maar een zaak zou duizenden euro’s gaan kosten met de wetenschap dat hij hoogstens een reprimande zou kunnen krijgen. De media dan? Het is de tijd van de moord op van Gogh. Nederland is bang en ik vind geen gehoor. Daar baal ik van want ik weet inmiddels hoe gevaarlijk het is als politie en justitie, mensen van vlees en bloed, gegevens die uit hun computertje rollen aannemen voor waarheid. En dat hoe meer gegevens er vanuit een basis wantrouwen jegens de burger verzameld mogen worden, de kans ook steeds groter wordt dat er fouten worden gemaakt. En wat was er gebeurd als ik niet blond was en niet ABN sprak. Hoe lang had ik daar dan gezeten? Wat ik heb meegemaakt kan iedereen gebeuren. Dus als vrienden zeggen: van mij mogen ze alles weten. Ik heb toch niks gedaan, ga ik er nog steeds fel tegenin. Misschien had ik dat ook wel gezegd, als ik dit niet had meegemaakt. Maar nu zeg ik dat niet. En daarom sta ik hier.

Klik hier voor de foto’s van Hos, hier voor Reinoud. Alvast twee voorproefjes:

]]> http://www.bigbrotherawards.nl/?feed=rss2&p=567 0 http://www.bigbrotherawards.nl/?p=452 http://www.bigbrotherawards.nl/?p=452#comments Wed, 10 Feb 2010 08:00:18 +0000 admin http://www.bigbrotherawards.nl/?p=452 Had u geen zin, tijd of gelegenheid om naar de Big Brother Awards 2009 te komen? De Balie en Engage! hebben de handen ineen geslagen, en deze mooie uitzending van de Awards samengesteld. Sit back, relax and enjoy de herhaling van het Awardsgala op vrijdagavond 5 februari 2010 in De Balie:

De hele uitzending is opgeknipt in fragmenten en op ons YouTube kanaal gezet. Embedden is niet alleen toegestaan, maar wordt van harte aangemoedigd. Via deze link is de gehele uitzending van de Big Brother Awards 2009 te downloaden (ca. 500 MB). Er rust een Creative Commons Naamsvermelding-Gelijk delen 3.0 licentie op, dus remixers – doe je ding en laat anderen ook hun ding doen!

De stream is ook te volgen via www.debalie.nl/terugkijken.

Nederlanders hebben genoeg van de ongebreidelde controledrift waaraan zij worden onderworpen, en komen met een heldere boodschap: respecteer mijn privacy en laat vrijheid het uitgangspunt zijn van beleid. Bits of Freedom zal deze boodschap namens u allen uitdragen richting de overheid en het bedrijfsleven.

Amsterdam, 5 februari 2010 –

Met deze prijzen worden elk jaar personen, bedrijven, overheden en voorstellen te kijk gezet die de afgelopen jaren bij uitstek controle op burgers en inbreuken op privacy hebben bevorderd. Er was ook goed nieuws: Sophie in ‘t Veld (Europarlementariër D66) won de Winston Award, een positieve aanmoedigingsprijs.

Minister Ter Horst wint de prijs in de categorie Personen, vanwege haar gevaarlijke gebrek aan nuance in het privacydebat. Mede door haar toedoen stevent Nederland in sneltreinvaart af op een controlemaatschappij, waar veiligheid altijd boven persoonlijke vrijheid gaat. De nieuwe vingerafdrukdatabank die Nederland aanlegt wint de prijs in de categorie Overheid, vanwege het risico op identiteitsfraude en omdat een hack van de database potentieel desastreuze gevolgen heeft. Bovendien gaat de Nederlandse overheid hiermee veel verder dan de ons omringende landen. T-Mobile en Vodafone winnen de prijs in de categorie Bedrijven, omdat ze willens en wetens en in strijd met de wet maandenlang de volledige inhoud van smsjes hebben doorgesluisd naar opsporingsdiensten. Het voorstel van de politie om mobiele naaktscanners in openbare ruimtes in te zetten, wint de prijs in de categorie Voorstellen. De jury is van mening dat ‘function creep’ nog nooit zo snel plaatsgevonden: van een middel om terroristen te vangen, naar een middel dat in alledaags politiewerk kan worden ingezet. De publieksprijs gaat dit jaar met een nipte overwinning naar de vingerafdrukdatabank, met Ter Horst als een goede runner-up. De Winston, een positieve privacyprijs, is uitgereikt aan Europarlementariër Sophie in ‘t Veld (D66).

Honderden geïnteresseerden waren aanwezig op het Awardsgala, waar ook hoogleraar Vincent Icke, slachtoffer van identiteitsfraude Renate Tromp en security expert Jeroen van Beek spraken. De winnaars zijn door een deskundige jury geselecteerd uit een recordaantal inzendingen van het Nederlandse publiek. De jury bestaat uit de publiciste Karin Spaink, Prof. dr. Bart Jacobs, Prof. dr. Nico van Eijk, Dr. Bart Schermer, Prof. dr. Valerie Frissen en journalist Bart de Koning. De jury heeft haar keuze volledig onafhankelijk gemaakt. De publieksprijs is uitgereikt aan de kandidaat die het meeste stemmen via de website www.bigbrotherawards.nl heeft gekregen.

De Nederlandse editie van de Big Brother Awards wordt georganiseerd door Bits of Freedom. De Big Brother Awards wordt mede mogelijk gemaakt door De Balie, Brinkhof, Stichting NLnet en SURFnet.

Juryrapport nominaties: http://www.bigbrotherawards.nl/wp-content/uploads/2010/01/Juryrapport-Genomineerden-Big-Brother-Awards-2009-28-01-10.pdf

Contact:

Ot van Daalen, ot.vandaalen@bof.nl, +31(0)654386680
Axel Arnbak, axel.arnbak@bof.nl, +31(0)624534440

1. Opslag vingerafdrukken: 467
2. Guusje ter Horst: 459
3. Het Downloadverbod: 378
4. Rekeningrijden: 328
5. Het CDA: 239
6. Elektronisch Patienten Dossier: 168
7. Telefoon/internettaps: 149
8. Advance Interactive Media: 25
9. Landelijk Informatiesysteem Schulden: 19
10. Frank Heemskerk: 9

In totaal is er 2.232 keer gestemd.

De reactie van Vodafone:

“Allereerst: Vodafone heeft er alles aan gedaan om hier vanavond aanwezig te zijn, maar door een misverstand met de organisatie van dit evenement kon de security manager niet meer op tijd in Amsterdam zijn. Dit is dus geen onwil van Vodafone. Vodafone heeft wel een korte reactie gestuurd. Een inhoudelijke reactie op de nominatie is al sinds vanmiddag online te vinden:

We willen benadrukken dat het hier een incident betrof. We betreuren dat dit is gebeurd, maar hebben er alles aan gedaan om de problemen zo snel mogelijk te verhelpen. Privacy staat bij ons hoog in het vaandel en deze award weerspiegelt dan ook niet de manier waarop wij binnen Vodafone omgaan met privacy. We gaan er vanuit dat we volgend jaar niet meer op de nominatielijst zullen staan.”

De reactie van minister Ter Horst:

“Meestal als een prijs aan je wordt toegekend is dat een reden voor trots en blijdschap: je dankt – bij voorkeur met een brok in de keel – de jury of het publiek, je familie en iedereen die het heeft mogelijk gemaakt, dat je deze prijs in de wacht mocht slepen. Het zal u niet verbazen dat ik bij deze Big Brother Award gemengde gevoelens heb. Als verantwoordelijk minister voor de AIVD behoor ik natuurlijk standaard tot de kanshebbers! Dit is niet het moment voor een diepgaande beschouwing, maar ik wil er toch kort iets over kwijt.

Laat ik dit voorop stellen: de sleutel tot succes van de bescheming van persoonsgegevens ligt ook bij een grotere bewustwording bij de burger. Zo lijkt bij jongere generaties privacy nauwelijks een rol te spelen in hun contacten op websites. Daarnaast is de politiek aan zet: de kern van politiek en van bestuur is het afwegen van belangen. En een gevolg daarvan is dat je het nooit iedereen naar de zin maakt. Als minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ben ik onder meer verantwoordelijk voor de Grondwet, maar ook – samen met mijn collega van Justitie – voor de veiligheid in ons land. Uitgerekend deze week voerden wij in de Tweede Kamer een discussie over de balans tussen veiligheid en privacy. In dat debat kregen minister Hirsch Ballin en ik waardering, zowel van de regeringspartijen als van de oppositie, over de manier waarop wij met die balans tussen veiligheid en privacy omgaan. En ik denk dat een representatieve steekproef onder alle Nederlanders een zelfde beeld zou opleveren.

De (publieks)jury denkt daar blijkbaar anders over. Toch waardeer ik uw initiatief en deze Award. Want ik vind het een goede zaak dat u ons scherp houdt als het om privacy gaat en dat u kritisch meekijkt bij wat we doen. Ik houd wel van tegengas, maar steek mijn eigen mening ook niet onder stoelen of banken. Laat van u horen, vooral ook richting de Tweede Kamer, want daar moet uiteindelijk beoordeeld worden hoe we in ons land met die balans moeten omgaan.”

De reactie van staatssecretaris Bijleveld:

“De bezwaren die sommige mensen hebben tegen het centraal opslaan van vingerafdrukken zijn bekend. Deze bezwaren zijn uitvoerig aan de orde geweest en besproken in zowel de Tweede als de Eerste Kamer. Alle argumenten zijn gewisseld en in beide Kamers heeft een zorgvuldige afweging plaatsgevonden tussen het recht van de burger op de bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer en het belang van de overheid om misbruik van reisdocumenten en de gevolgen van identeitsfraude op een effectieve manier te kunnen bestrijden. In die afweging bleek de behoefte aan een centrale reisdocumentenadministratie zwaarder te wegen dan de inbreuk die dit maakt op de persoonlijke levenssfeer door de opslag van vingerafdrukken, foto en handtekening.”

Wij hopen dat de prijswinnaars de volgende keer net zo dapper zijn als de Politie Rotterdam-Rijnmond, en de prijs persoonlijk in ontvangst zullen nemen.