Vodafone reageert op nominatie Big Brother Award

De jury heeft Vodafone en T-Mobile genomineerd voor een Big Brother Award, omdat zij bij de aanlevering van smsjes aan de inlichtingendienst AIVD de inhoud van sms-berichten niet filterden van de verkeersgegevens. Vodafone heeft telefonisch en per brief gereageerd op de nominatie voor een Big Brother Award. Deze brief (PDF) – en de reactie daarop van onze jury – willen wij u niet onthouden.

“Reactie van Vodafone op de Big Brother Award nominatie

4 februari 2010-  Vodafone wil graag reageren op de nominatie en nuances aanbrengen in het beeld dat is ontstaan rondom de printertap methode (ook wel ‘stomme tap’ genoemd.) Vodafone erkent dat gedurende een beperkte tijd naast verkeersgegevens onbedoeld ook de inhoud van SMS-berichten werd verstrekt aan opsporingsinstanties. Vodafone heeft dit heel serieus genomen en er alles aan gedaan om dit zo snel mogelijk op te lossen. De indruk die ontstond in de media, is dat de inhoud van SMS berichten van alle klanten van Vodafone zomaar doorgegeven werd. Dit is onjuist. Het betrof hier een specifiek soort tap, de zogenaamde printertap, die slechts incidenteel wordt ingezet bij een zeer beperkte groep mensen die verdacht wordt van een strafbaar feit waarvoor minimaal 4 jaar gevangenisstraf kan worden opgelegd of verband houdt met een AIVD-onderzoek. Alleen van deze verdachten werd de inhoud van de SMS berichten doorgegeven aan opsporingsinstanties.

Vodafone Nederland is verplicht gegevens over gesprekken en andere vormen van telecommunicatie aan opsporingsinstanties te leveren na een vordering van bijvoorbeeld de Officier van Justitie of Rechter Commissaris. Een printertap is een zogenaamde “stomme” tap, dit betekent dat er live verkeersgegevens moeten worden geleverd aan opsporingsinstanties. Helaas is vorig jaar juni gebleken dat bij deze incidenteel gebruikte printertap de inhoud van de SMS’jes nog niet losgekoppeld werd van de verkeersgegevens. Hierdoor zouden opsporingsinstanties naast de verkeersgegevens ook meteen de inhoud van SMS-berichten van de verdachte abonnees hebben ontvangen. Voor het daadwerkelijk inzien van SMS-berichten hadden ze echter aanvullende toestemming nodig van de Rechter Commissaris en voor de AIVD van de Minister van Binnenlandse Zaken. Het is voor Vodafone niet duidelijk of de betrokken opsporinginstanties deze ook verkregen hebben.

Bij Vodafone werd al gewerkt aan een oplossing toen het artikel in NRC verscheen. In de week na publicatie hebben we dit kunnen afronden. Het lijkt daardoor alsof we pas in actie kwamen onder druk van de media, maar dit is niet het geval.

Vodafone benadrukt nogmaals dat er van ‘te grabbel gooien van de privacy van haar klanten’ absoluut geen sprake is. Vodafone hanteert een streng privacybeleid, dit houdt onder andere in dat er een Privacy Directeur en twee Privacy Officers in dienst zijn die er op toezien dat de privacy policies worden nageleefd. Er was sprake van een incident. Het betrof een kleine groep klanten, verdacht van een misdrijf of onderdeel uitmakend van AIVD onderzoek, die via een slechts incidenteel gebruikte printertap werden gevolgd, en het probleem is daarom zo snel als mogelijk was, opgelost. Vodafone neemt de privacy van haar klanten zeer serieus.”

De jury waardeert de reactie van Vodafone. Tegelijkertijd blijft ze bij haar standpunt dat in het juryrapport naar voren wordt gebracht. Zij herhaalt de volgende passage:

“Toch hebben T-Mobile en Vodafone de inhoud van sms-berichten meegeleverd bij deze stomme taps, en zijn zij hiermee doorgegaan nadat zij hierop werden gewezen door de Commissie van Toezicht betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD). Bij één stomme tap, ontving de AIVD ‘binnen geringe tijd zelfs 150 sms-berichten’. T-Mobile en Vodafone verdedigden zichzelf aanvankelijk door te zeggen dat het technisch gezien onmogelijk was inhoud en vorm van smsjes te scheiden. Collega KPN meldde echter prompt dat zij de real-time verstrekking van sms-berichten wel kan filteren op inhoud.”